跳到主要内容

级数展开与孤立奇点

解析函数的局部特性可以通过幂级数精确刻画。对于包含奇点的区域,Laurent 级数是不可或缺的分析工具。


一、Taylor 展开

f(z)f(z) 在以 z0z_0 为圆心,RR 为半径的圆 DD 内解析,则 f(z)f(z) 可展开为 Taylor 级数: f(z)=_n=0an(zz0)n,an=f(n)(z0)n!f(z) = \sum\_{n=0}^\infty a_n (z - z_0)^n, \quad a_n = \frac{f^{(n)}(z_0)}{n!} 该级数的收敛半径 RR 是从 z0z_0f(z)f(z) 最近一个奇点的距离。


二、Laurent 展开

f(z)f(z) 在环域 r<zz0<Rr < |z - z_0| < R 内解析,则可展开为 Laurent 级数: f(z)=_n=cn(zz0)nf(z) = \sum\_{n=-\infty}^\infty c_n (z - z_0)^n 其中:

  • 正规部分n=0cn(zz0)n\sum_{n=0}^\infty c_n (z - z_0)^n(Taylor 型部分)。
  • 主要部分n=1cn(zz0)n\sum_{n=1}^\infty \frac{c_{-n}}{(z - z_0)^n}(揭示奇点特性的关键)。

系数 cnc_n 计算公式: cn=12πiCf(z)(zz0)n+1dzc_n = \frac{1}{2\pi i} \oint_C \frac{f(z)}{(z - z_0)^{n+1}} \, dz


三、孤立奇点的分类

根据 Laurent 展开的主要部分,可将孤立奇点 z0z_0 分为三类:

| 类型 | 主要部分特征 | 性状 zz0z \to z_0 | 示例 | | :----------------------- | :------------- | :----------------- | :-------------------------- | ----------- | ------------------------ | | 可去奇点 (Removable) | 全部为 0 | 极限存在 | sinzz\frac{\sin z}{z} at z=0z=0 | | 极点 (Pole) | 有限项不为 0 | f(z) | f(z) | \to \infty | 1zn\frac{1}{z^n} at z=0z=0 | | 本性奇点 (Essential) | 无限多项不为 0 | 极限不存在且无意义 | e1/ze^{1/z} at z=0z=0 |

Picard 大定理

在本性奇点 z0z_0 的任意小邻域内,f(z)f(z) 能够无限次地取到除一个值外的所有复数值。


🎯 经典练习

练习 1:判定奇点类型

判定 f(z)=ez1z2f(z) = \frac{e^z - 1}{z^2}z=0z = 0 处的奇点类型。

点击查看解析

展开 eze^z: f(z)=(1+z+z22!+)1z2=z+z22+z2=1z+12+z6+f(z) = \frac{(1 + z + \frac{z^2}{2!} + \dots) - 1}{z^2} = \frac{z + \frac{z^2}{2} + \dots}{z^2} = \frac{1}{z} + \frac{1}{2} + \frac{z}{6} + \dots 主要部分为 1z\frac{1}{z}(只有一项),故 z=0z=01 阶极点

练习 2:环域展开

f(z)=1z(z1)f(z) = \frac{1}{z(z-1)} 在环域 0<z<10 < |z| < 1 内展开。

点击查看解析

f(z)=1z1z1=1z11zf(z) = \frac{1}{z} \cdot \frac{1}{z-1} = -\frac{1}{z} \cdot \frac{1}{1-z} 利用几何级数 11z=n=0zn\frac{1}{1-z} = \sum_{n=0}^\infty z^n: f(z)=1z_n=0zn=1z1zz2f(z) = -\frac{1}{z} \sum\_{n=0}^\infty z^n = -\frac{1}{z} - 1 - z - z^2 - \dots 收敛范围为 0<z<10 < |z| < 1